Dobry plan treningowy na masę to trening siłowy, w którym każda grupa mięśniowa pracuje 2 razy w tygodniu i dostaje co najmniej 10 serii tygodniowo, a ciężary systematycznie rosną. Sam plan nie wystarczy: masa mięśniowa przybywa szybciej przy nadwyżce kalorii i odpowiedniej ilości białka. Poniżej znajdziesz przykładowy plan treningowy w dwóch wersjach: 3-dniowy dla początkujących i 4-dniowy dla średnio zaawansowanych.
Jak ułożyć plan treningowy na masę mięśniową
Cztery zasady, które decydują o planie bardziej niż wybór konkretnych ćwiczeń:
| Zasada | Zalecenie | Źródło |
|---|---|---|
| Częstotliwość | Każda partia 2 razy w tygodniu | Schoenfeld i in. 2016 |
| Objętość | 10 i więcej serii na partię tygodniowo | Schoenfeld i in. 2017 |
| Powtórzenia | 8-12 dla początkujących, 6-12 dla zaawansowanych | ACSM 2009 |
| Progresja | +2-10% ciężaru, gdy robisz 1-2 powtórzenia ponad zakres w dwóch kolejnych treningach | ACSM 2009 |
Metaanaliza Schoenfelda i współpracowników z 2016 roku wykazała, że trenowanie grupy mięśniowej dwa razy w tygodniu daje większy przyrost masy mięśniowej niż raz w tygodniu. Druga metaanaliza tego zespołu (2017) pokazała zależność dawka-odpowiedź: im więcej serii tygodniowo na partię, tym większy przyrost, a 10 i więcej serii wypadało lepiej niż poniżej 5.
Przerwy według ACSM: 2-3 minuty przy ciężkich ćwiczeniach wielostawowych, 1-2 minuty przy pozostałych.
Plan treningowy na masę 3-dniowy dla początkujących
ACSM zaleca początkującym 2-3 treningi całego ciała w tygodniu. Ten plan robisz w poniedziałek, środę i piątek, naprzemiennie A-B-A i B-A-B. Klatka, plecy i nogi pracują na każdym treningu, czyli 3 razy w tygodniu, po 3 serie.
Trening A
| Ćwiczenie | Serie x powtórzenia | Przerwa |
|---|---|---|
| Przysiad ze sztangą | 3 x 8-10 | 2-3 min |
| Wyciskanie sztangi leżąc | 3 x 8-10 | 2-3 min |
| Wiosłowanie sztangą w opadzie | 3 x 8-10 | 2 min |
| Wyciskanie hantli nad głowę siedząc | 2 x 10-12 | 1,5 min |
| Uginanie ramion ze sztangą | 2 x 10-12 | 1 min |
Trening B
| Ćwiczenie | Serie x powtórzenia | Przerwa |
|---|---|---|
| Martwy ciąg rumuński | 3 x 8-10 | 2 min |
| Wyciskanie hantli na ławce skośnej | 3 x 8-12 | 2 min |
| Ściąganie drążka wyciągu do klatki | 3 x 10-12 | 2 min |
| Wykroki z hantlami | 3 x 10 na nogę | 1,5 min |
| Prostowanie ramion na wyciągu | 2 x 10-12 | 1 min |
Zacznij od ciężarów, przy których kończysz serię z 2-3 powtórzeniami zapasu, i naucz się techniki przysiadu oraz martwego ciągu przed dokładaniem kilogramów.
Plan treningowy na masę 4-dniowy dla średnio zaawansowanych
Podział góra/dół: poniedziałek góra 1, wtorek dół 1, czwartek góra 2, piątek dół 2. Każda partia trenuje dwa razy w tygodniu, zgodnie z wynikami metaanalizy z 2016 roku.
| Dzień | Ćwiczenie | Serie x powtórzenia | Przerwa |
|---|---|---|---|
| Góra 1 | Wyciskanie sztangi leżąc | 4 x 6-8 | 2-3 min |
| Góra 1 | Wiosłowanie sztangą w opadzie | 4 x 6-8 | 2-3 min |
| Góra 1 | Wyciskanie sztangi nad głowę stojąc | 3 x 8-10 | 2 min |
| Góra 1 | Podciąganie na drążku | 3 x 6-10 | 2 min |
| Góra 1 | Uginanie ramion ze sztangą | 3 x 8-12 | 1 min |
| Dół 1 | Przysiad ze sztangą | 4 x 6-8 | 3 min |
| Dół 1 | Martwy ciąg rumuński | 3 x 8-10 | 2 min |
| Dół 1 | Wypychanie na suwnicy | 3 x 10-12 | 2 min |
| Dół 1 | Wspięcia na palce stojąc | 4 x 10-15 | 1 min |
| Góra 2 | Wyciskanie hantli na ławce skośnej | 4 x 8-12 | 2 min |
| Góra 2 | Wiosłowanie hantlem jednorącz | 4 x 8-12 | 1,5-2 min |
| Góra 2 | Wznosy hantli bokiem | 3 x 12-15 | 1 min |
| Góra 2 | Pompki na poręczach | 3 x 8-12 | 1,5 min |
| Dół 2 | Martwy ciąg klasyczny | 3 x 5 | 3 min |
| Dół 2 | Przysiad bułgarski z hantlami | 3 x 8-10 na nogę | 2 min |
| Dół 2 | Uginanie nóg na maszynie | 3 x 10-12 | 1 min |
| Dół 2 | Hip thrust ze sztangą | 3 x 8-12 | 2 min |
Klatka dostaje tu 11 serii tygodniowo (8 z wyciskań i 3 z pompek na poręczach), plecy 11, przód uda 10. Jeśli chcesz dojść do większej objętości, dodaj po 1 serii do głównych ćwiczeń, kiedy obecna regeneracja nadąża.
Plan treningowy na masę 5-dniowy albo 6-dniowy to rozwiązanie dla zaawansowanych: ACSM wskazuje 4-6 treningów tygodniowo dopiero przy dużym stażu. Gotową rozpiskę na sześć dni znajdziesz w tekście plan treningowy 6-dniowy.
Progresja: bez niej nie ma masy
Mięśnie rosną w odpowiedzi na rosnące obciążenie. Zapisuj ciężar i powtórzenia w każdej serii. Przykład według reguły ACSM: w wiosłowaniu 4 x 6-8 dwa treningi z rzędu wychodzi ci 4 x 9, więc dokładasz 2-10% ciężaru (przy 60 kg to 1,2-6 kg) i wracasz do 6-8 powtórzeń. W małych ćwiczeniach, jak wznosy bokiem, łatwiej dokładać powtórzenia niż kilogramy.
Plan treningowy na masę i siłę
Trening na siłę różni się od treningu na masę przede wszystkim ciężarem i liczbą powtórzeń. ACSM zaleca zaawansowanym w treningu siłowym ciężary 80-100% maksimum (1RM) w zakresie 1-6 powtórzeń i przerwy co najmniej 2-3 minuty przy ćwiczeniach wielostawowych. Żeby połączyć oba cele, w planie 4-dniowym pierwsze ćwiczenie każdego dnia rób w zakresie 4-6 powtórzeń z przerwą 3 minuty, a resztę zostaw w zakresie 8-12.
Dieta na masę: nadwyżka i białko
Do budowy masy mięśniowej potrzebujesz jeść nieco więcej, niż wynosi twoje zapotrzebowanie. Policz je w kalkulatorze zapotrzebowania kalorycznego i dodaj niewielką nadwyżkę. Obserwuj masę ciała i obwód pasa: jeśli masa rośnie szybko, a siła nie, nadwyżka jest za duża.
Białko: według metaanalizy Mortona i współpracowników z 2018 roku dodatkowe białko zwiększało przyrost beztłuszczowej masy ciała przy treningu siłowym, a korzyść przestawała rosnąć przy około 1,6 g na kg masy ciała dziennie.
| Masa ciała | Białko dziennie (1,6 g/kg) |
|---|---|
| 60 kg | 96 g |
| 70 kg | 112 g |
| 80 kg | 128 g |
| 90 kg | 144 g |
Plan treningowy na masę w domu i dla kobiet
Zasady są te same: 2 treningi na partię, co najmniej 10 serii tygodniowo, progresja. W domu z regulowanymi hantlami zamień przysiad ze sztangą na przysiad goblet, wyciskanie leżąc na wyciskanie hantli na podłodze, a wiosłowanie sztangą na wiosłowanie hantlem. Kobiety mogą korzystać z tych samych planów. Jeśli priorytetem są pośladki, dodaj hip thrust lub glute bridge także w dniu "Dół 1". Więcej ćwiczeń znajdziesz w kategorii ćwiczenia.
Przy kontuzjach, bólu stawów albo chorobach przewlekłych skonsultuj plan z lekarzem lub fizjoterapeutą.
Źródła
- American College of Sports Medicine. Progression models in resistance training for healthy adults. Medicine & Science in Sports & Exercise, 2009;41(3):687-708.
- Schoenfeld BJ, Ogborn D, Krieger JW. Effects of Resistance Training Frequency on Measures of Muscle Hypertrophy: A Systematic Review and Meta-Analysis. Sports Medicine, 2016;46(11):1689-1697.
- Schoenfeld BJ, Ogborn D, Krieger JW. Dose-response relationship between weekly resistance training volume and increases in muscle mass: A systematic review and meta-analysis. Journal of Sports Sciences, 2017;35(11):1073-1082.
- Morton RW, Murphy KT, McKellar SR i in. A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength in healthy adults. British Journal of Sports Medicine, 2018;52(6):376-384.


